Bugün size bulunduğum toprakların bin yıllık öyküsünü anlatacağım. Bir Avşar olarak. Belki son kez.

Mersin ve Anamur çevresindeki toplumsal yapının karakteristik özelliklerini anlamak için, bu yapıyı oluşturan temel taşlara bakmak gerekir. Bölgedeki insan profilini şekillendiren en önemli unsurlar; tarihsel boy disiplini ve inanç sisteminin merkezindeki ocak kültürüdür.

Bir yanda Emirşah’ın Ceritleri ve Kızılaliler gibi Avşar menşeli yapılar, diğer yanda ise Gülnar’daki Zeynel Abidin ocağı gibi manevi merkezler, bu coğrafyanın sosyolojik kimliğini oluşturur.Bölge halkı arasında yerleşmiş olan “Kızıllardan korkma, ama sözünden de dönme” ifadesi, aslında bir topluluğun hayata karşı takındığı tavrın özetidir.

 Kızıllar ve Kızılaliler nezdinde bu ifade, bireyin toplum içindeki güvenilirliğini ve sözüne olan sadakatini temsil eder. Avşar boyunun genel karakterinde görülen bu tavizsiz duruş, tarihsel süreçte bir disiplin ve nizamın yansıması olarak karşımıza çıkar.

Ancak bu disiplinli yapının toplumsal barış içindeki asıl yerini, dedelerimizden miras kalan Ocak kültürü belirlemiştir. Gülnar’daki Zeynel Abidin Hazretleri’nin silsilesine dayanan Seyyidlik makamı, bölge için her zaman manevi bir hakemlik vazifesi görmüştür. Ocaklı olmak, sadece bir soy bağı değil; aynı zamanda birleştirici bir sorumluluktur.

 Öyle ki, bu manevi zırh ve kökleri Karamanoğulları’na uzanan hanedan mirası, tarih boyunca en zorlu dönemlerde bile bu sülalelerin yerini ve saygınlığını korumasını sağlamıştır. Fatih Sultan Mehmet’in bölgedeki iskan politikalarına rağmen, bazı köklü ocakların yerini muhafaza etmesi; hem bu sarp coğrafyanın stratejik gücüyle hem de Peygamber soyuna duyulan o sarsılmaz hürmetle açıklanabilir.

Dolayısıyla bölgedeki insan yapısı; bir yanıyla boyun disiplini ve sözüne sadakati, diğer yanıyla ocağın getirdiği ağırbaşlılık ve dengeleyici güçle şekillenmiştir. Belki bugün o eski devirlerdeki çekince ve heybetli sessizlik yerini modern dünyanın telaşına bırakmıştır; ancak bu sessiz hafıza, insanların adalet arayışında ve verdiği söze sahip çıkışında hala kendini hissettirir.

Netice itibarıyla; geçmişten gelen bu miras, bugün de toplumsal kimliğimizin bir parçası olarak varlığını sürdürmektedir. Boyun nizamı ve ocağın öğretisi, bölge insanının hayata bakışını belirleyen temel birer referans noktasıdır. Günümüzde pek bu kalıt/miras kalmasa da izleri dikkatli bir göz hemen fark edebilir.