Tarih: 14 Kasım 2026 Cumartesi 15:55

Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü’nün desteğiyle Boğaziçi Kültür Sanat Vakfı tarafından düzenlenen 14. Boğaziçi Film Festivali bugün ulusal ve uluslararası yarışmalardan toplam dört yapımı misafir etti.

Ulusal Uzun Metraj Yarışma filmlerinden “Ölü Arının İğnesi” ve “Bir Anne Hakkında”, Uluslararası Uzun Metraj Yarışma filmlerindense “Ayağa Kalk (Stand Up)” ve “Balear Hali (Balearic)” ekipleri, Atlas 1948 Sineması’ndaki gösterimlerin ardından sinemaseverlerle bir araya geldi.

Bir bebeğin kaza sonucu ölümündeki sır perdesinin etkilediği aile içi dinamikleri irdeleyen “Ölü Arının İğnesi”nin gösteriminden sonra yönetmen Aydın Orak, oyuncular Zeynep Tuğçe Bayat, Nilüfer Açıkalın, Salih Yıldırım, Mustafa Çavuş, yönetmen yardımcısı Fatma Bayrakçı ve besteci Hünkâr; sahnedeydi.

Kendi yaşadığı bir olay üzerinden “ya böyle olsaydı” düşüncesiyle senaryoyu geliştirdiğini belirten yönetmen Aydın Orak, hikâyenin zaten çok trajik olduğunu, bu yüzden görsel olarak çok sert bir dünya kurmak istemediğini söyledi:

“Zaten çok trajik bir hikâye; bunun üzerine bir de oyunculuk, kamera kullanımı, ışık, ses ve atmosferle çok karanlık, sert bir dünya yaratmak bana doğru gelmedi. Biraz mesafeli olmak gerekiyordu çünkü bir yerden sonra duygu sömürüsüne girecekti.”

Duygular söz konusu olduğunda bebeğini kaybeden bir anneyi canlandıran ve bu süreçte gerçek hayatta anne olan, başrol oyuncusu Zeynep Tuğçe Bayat’a geçti söz:

“Benim için çok zordu. Biz bu filmi konuştuğumuzda henüz anne değildim. Daha sonra Aydın'dan affımı istemiştim aslında çünkü onun çekim takvimini geride bırakmak istemedim. Ama sağ olsun beni bırakmadı ve bir şekilde benim anne oluşum da beklendi. Karakteri anlamak açısından iyiydi tabii; altı aylıktı oğlum, bu filmi çektiğimizde. Ama bir taraftan da bir bebeği hayatta tutmaya çalışan tecrübesiz bir anne olarak etkilendim de. Şu an filmi tekrar izlerken bile ekstra etkileniyorum. Film bende yaşamaya devam ediyor.”

Bütün bu zorlukları profesyonel gözle değerlendiren Nilüfer Açıkalın’sa projeyi tam da bu nedenle kabul ettiğini dile getirdi:

“Senaryoyu okuduğumda vicdan, merhamet ve insanın kendisiyle hesaplaşması anlamında çok doğru bir bakış açısı geliştirdiğini gördüm. Şimdi izlediğimde de o çatışmanın, hem annenin hem babanın içinde bulunduğu durumun, babanın vicdanını rahatlatmak için otopsi raporuna kadar olayı vardırmasının çok etkileyici olduğunu görüyorum.”

Filmin müziklerini yapan Hünkâr da hikâyedeki dramdan en az oyuncular kadar etkilenmiş:

“Beni en etkileyen, ilk vurucu sahne; Zeynep karakterinin hastanede o kötü haberi aldığı andır. Ben onu okuduğumda gerçekten kan dolaşımımın sesini hissettim. Gerçek orijinal kan dolaşımımızın üzerine akorlarla eşlik ederek çıktı aslında ilk melodisi. Fakat sırf bu sahne değil her yer için bir duygu yarattı. Filmde bazı sahneler var; en mutlu anlarda bir müzik geliyor. O aslında kaderin gözleri. Mutlu bir ânınız var ama aslında bir şey size haber veriyor, bir şeyin geldiğini.”

Bir annenin ahlakî çıkmazını ele alan “Bir Anne Hakkında” filmindense yönetmen Büşra Bülbül, senarist Bekir Bülbül, oyuncular Sevda Erginci, Duygu Köse, Ecem İs Ergür ve yapımcı Betül Demir; söyleşi için sahnedeydi. 

Altı yıl önce çektiği ilk kısa filmi “Çamaşır Suyu”ndaki Sibel karakterini takip ederek bu filme ulaştığını söyleyen yönetmen; amacının, ‘toplum tarafından görülmeyen karakterlerin mücadelesine şahitlik etmek’ olduğunu ifade etti:

“Aslında toplum içinde hepimiz birer silik bir karakteriz; çok sıradan insanlarız. Yaşadığımız bütün sıkıntıları, kendi özel dünyamızda yaşıyoruz ve başkasının da bu sorunları yaşadığını görmüyoruz, hissetmiyoruz. Aslında hiç kimseyle empati kuramıyoruz, gibi bir yerden ele aldım. Dolayısıyla Sibel de aslında yakından tanıdığım bir karakterdi. Ben de anne olduktan sonra aynı karaktere dönüştüğümü fark ettim; mücadele bakımından.”

Süte su karıştıran anne Sibel rolündeki Sevda Erginci de yönetmenin bakış açısını tasdik etti:

“Sibel'i Büşra da ben de hayatımızın içinden çok yakından tanıyoruz; Sibel gibi kadınları daha doğrusu. Dolayısıyla ben çok iyi tanıdığım birini ve kendi hayatımda hiç yaşamadığım bir şeyi oynamaya çok heyecanlandım. Bir de Büşra'nın, Sibel'in bu ahlakî ikilemini, altını çizmeden anlatabilmiş olması benim için çok kıymetliydi. Bence filmin özeti bu; belli koşullar içerisinde ahlaktan bahsetmek kolay ama Sibel, kendi ahlak yargılarına çok aykırı olmasına rağmen böyle bir durumun içerisine sürüklenmiş.”

Oyuncu Ecmel İs Ergür de rol arkadaşını destekleyerek “Ahlak denilince bence bu filmden çıktıktan sonra herkes bunu düşünmeli; kime göre, neye göre ve şartlar çok önemli.” diye konuştu.

Uluslararası Uzun Metraj Yarışma filmlerinden de “Ayağa Kalk”’ın (Stand Up) yapımcısı Lisette Jorinda Kelder, gösterimin ardından soruları cevapladı. Kelder; bedensel engellere karşı bir manifesto niteliğindeki filmin yönetmeni Mari Sanders’in de ortopedik engelli olmasına rağmen çok enerjik biri olduğunu ve şimdiye dek dokuz film çektiğini belirterek şöyle konuştu:

“Mari, erişilebilirliğin durumu hakkında pek çok belgesel yaptı; çok seyahat etti ve dünyanın ne kadar ‘erişilemez’ olduğunu çok eğlenceli bir şekilde gösterdi. Ayrıca çok sevimli, eğlenceli, tatlı bir insan ve politik olarak da oldukça aktivist biri. Bu yüzden ona dedik ki ‘Gerçekten kendi hikâyeni anlatmalısın. Uzun metrajlı bir film yapmalısın’ Mari Sanders hayatı boyunca tekerlekli sandalye kullandı. Ve her zaman söylediği şey şu: Bir yanı, tüm hayatı boyunca uyum sağlamaya çalışıyor. Diğer yanı ise ‹Topluma uymuyorum, toplum bana göre inşa edilmemiş. Anarşist olacağım, topluma karşı olacağım’ diyor.”

Filmin; engelli bir sinemacı tarafından ve ağırlıklı olarak engelli oyuncularla çekilen az sayıda örnekten biri olduğunu dile getiren Kelder, bu yüzden yaşadıkları ekstra zorluklara dikkat çekti:

“Setleri yeniden icat etmemiz, gerçekten erişilebilir hale getirmemiz gerekti, ekstra fon bulmak için mücadele etmemiz gerekti. Zorlayıcıydı ama gerçekten harikaydı çünkü tüm zihniyeti de değiştirdi. Benim veya yapım ekibinin, filmde yer alan herkese ‘İhtiyaçlarınız neler? İyi bir performans sergilemek için neye ihtiyacınız var?’ diye sorduğumuz ilk setti. Mesela Xander'ı oynayan Daan Buringa'nın, üstünü değiştirmek için özel bir asansörlü kaldıraca ihtiyacı vardı. Yani her şey çok zaman alıyordu, bu yüzden sadece daha fazla zamana ihtiyacımız vardı.”

Filmde biri doğuştan, diğeri sonradan engelli olan iki karakter üzerinden giderken herkes için ortak bir nokta aradıklarını belirten Kelder, vardıkları noktayı şöyle tarif etti:

“Keşfettiğimiz şey, şu oldu: Hayatınızı değiştiren bir olay yaşadığınızda ister bir kaza ister çok kötü bir tıbbî haber, bunda sizi engelli yapan şey, engelin kendisi değil; çevrenizdekilerin buna nasıl tepki verdiği. Sizi yabancılaştıran, farklı kılan, arkadaşlarınızı kaybettiren şey, budur. Ve Mari gerçekten asıl engelin bu olduğunu göstermek istedi. Mesela kendi sektörümüz: Normalde bir oyuncu seçimi çağrısı yaptığımızda oyuncu olmayan insanlardan genellikle 300 kadar başvuru alırız. Bu film için de bir oyuncu seçimi çağrısı açtık ve dedik ki ‘Engelli genç çocuklar arıyoruz; hangi engel olduğu önemli değil’. Ve sıfır başvuru geldi! Böylece film endüstrisi ile engelli insanlar arasında devasa bir duvar olduğunu keşfettik.”

Bir diğer Uluslararası Uzun Metraj Yarışma filmi “Balear Hali”ndense (Balearic) yönetmen Ion de Sosa ve yapımcı Leire Apellaniz López söyleşiye katıldı.

10 yıl önce Barselona'da yaşarken bir hayatta kalma mücadelesini anlatma isteğiyle senaryoyu yazmaya başladığını dile getiren yönetmen Ion de Sosa, filminin farklı yapısı hakkında şu bilgileri verdi:
“Bu, bir noktada kırılan bir film. Hitchcock'un Psycho filmini çok seviyorum. Karakter bankadan hırsızlık yapıp otele geçer ve karakteri burada yani başlangıçta sunup izleyiciyle de bir empatiyi yaşatıp daha sonra filmin ikinci yarısından sonra o karakteri artık görmeyiz. Böyle iki ayrı parçadan oluşan filmleri çok seviyorum. Bu yüzden ilk kısımda bir hayatta kalma, ikinci kısımda ise daha relaks olan bir film yaptım.”

Filmin merkezinde çocuklar ve yaşlıların olduğuna dikkat çeken yönetmen, bu iki grubun karşı karşıya konumlandırılmasında ve filmdeki diğer pek çok unsurda sembolik anlamlar bulunduğunu söyledi:

“Gençler havuza girip eğlenmek isterken yaşlılar da yani servetin, varlığın sembolü olarak duruyorlar. Kolye bir bir havuza düşüyor, öbür havuzdan çıkıyor. Burada metafizik bir mesaj da var. Ya da yangın izleme sahnesi; servet sahiplerinin, evlerinin balkonundan oturup dünyanın yanışını izlemeleri gibiydi.”

Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü’nün desteğiyle; Turkcell, Türk Hava Yolları ve Fuzul’ün ana sponsorluğunda, TRT’nin kurumsal iş ortaklığı, Anadolu Ajansı’nın Global İletişim Ortaklığı, TV+’ın Co-sponsorluğu ve Türkmedya’nın ana medya sponsorluğunda gerçekleştirilecek 14. Boğaziçi Film Festivali ile ilgili tüm gelişmelere ve festivale dair güncel haberlere www.bogazicifilmfestivali.com adresinden ve festivalin resmi sosyal medya hesaplarından ulaşılabilir.