CHP Adana Milletvekili, TBMM Başkanlık Divanı Üyesi, Jeoloji Yüksek Mühendisi Dr. Müzeyyen Şevkin, Çukurova’da tarımsal üretim yapan çiftçilerin artan girdi maliyetleri, ürün fiyatlarındaki belirsizlik, pazarlama ve depolama sorunları, yüksek sulama ve enerji giderleri ile iklim kaynaklı riskler nedeniyle yaşadığı ekonomik kayıpların bütün yönleriyle araştırılması için TBMM Başkanlığı’na ‘Meclis Araştırması Önergesi’ sundu.

Çukurova’nın Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden biri olduğuna dikkat çeken Dr. Şevkin, Adana başta olmak üzere bölgede pamuk, mısır, buğday, narenciye, karpuz, sebze ve çok sayıda meyvenin üretildiğini belirtti. Bölgenin son derece verimli topraklara sahip olmasına rağmen çiftçinin her geçen gün daha ağır ekonomik koşullar altında üretim yapmaya çalıştığını vurgulayan Dr. Şevkin, “Mazot, gübre, zirai ilaç, tohum, elektrik, sulama, işçilik ve nakliye giderleri artarken çiftçinin ürettiği ürünün fiyatı aynı oranda artmıyor. Üretici emeğinin karşılığını alamıyor” dedi.

“HASAT GELİYOR, ÇİFTÇİ ÜRÜNÜNÜ KAÇA SATACAĞINI BİLMİYOR”

Üreticinin en önemli sorunlarından birinin pazarlama ve depolama yetersizliği olduğunu kaydeden Dr. Şevkin, çiftçinin çoğu zaman ürününü hasat döneminde satmak zorunda kaldığını belirtti.

Yeterli depolama, soğuk hava deposu ve pazarlama altyapısı bulunmayan üreticinin fiyat belirleme gücünün zayıfladığını ifade eden Dr. Şevkin, “Çiftçi aylarca emek veriyor, tarlasına yatırım yapıyor ancak hasat zamanı geldiğinde ürününü hangi fiyattan satacağını bilmiyor. Ürününü bekletme imkânı olmayan üretici, çoğu zaman maliyetinin altında satış yapmak zorunda kalıyor” diye konuştu.

Mısırdan karpuza, narenciyeden sebze ve meyveye kadar farklı ürünlerde yaşanan sorunların temelinde ortak yapısal problemler bulunduğunu dile getiren Dr. Şevkin, plansız üretim, yüksek maliyetler, pazarlama eksikliği, ithalat politikaları ve üretici örgütlenmesindeki yetersizliklerin çiftçinin gelirini doğrudan etkilediğini söyledi.

“ÇİFTÇİ TOPRAĞINI SATMAK ZORUNDA KALIRSA ÇUKUROVA’NIN ÜRETİM GÜCÜ DE KAYBEDİLİR”

Çiftçinin yaşadığı ekonomik sorunların yalnızca üreticinin gelirini değil, Çukurova’nın gelecekteki tarımsal üretim kapasitesini de tehdit ettiğini vurgulayan Dr. Şevkin, “Çiftçi üretimden uzaklaştığında yalnızca bir üreticiyi kaybetmiyoruz. Tarımsal üretim kültürünü, istihdamı ve ülkenin gıda güvenliğini de riske atıyoruz” ifadelerini kullandı.

Üretim maliyetlerinin karşılanamadığı koşullarda çiftçinin tarım arazisini satmak veya üretimden çekilmek zorunda kalabildiğine dikkat çeken Dr. Şevkin, verimli tarım arazilerinin korunmasının stratejik bir devlet politikası olması gerektiğini söyledi.

Dr. Şevkin, Meclis Araştırması kapsamında ürün bazında üretim maliyetlerinin, çiftçinin gelir kayıplarının, tarım arazilerindeki değişimin, sulama ve enerji giderlerinin, ürün fiyatlarının, ithalat ve ihracat politikalarının, depolama olanaklarının ve üretici örgütlenmesinin ayrıntılı biçimde incelenmesini istedi.

ÇUKUROVA’YA ÖZGÜ TARIMSAL PLANLAMA MODELİ OLUŞTURULMALI

Çukurova tarımının sorunlarının yalnızca dönemsel desteklerle çözülemeyeceğini belirten Dr. Şevkin, bölgeye özgü, üreticinin önünü görebileceği kapsamlı bir tarımsal planlama modeline ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.

Dr. Şevkin, “Çiftçi ekim yapmadan önce maliyetini, hasat döneminde karşılaşacağı piyasayı ve ürününün hangi kanallardan pazarlanacağını öngörebilmelidir. Üretici ne ekeceğini, ne kadar üreteceğini ve emeğinin karşılığını nasıl alacağını bilemediği bir sistemde sürdürülebilir tarım mümkün değildir” dedi.

Ürün bazında maliyet ve gelir analizlerinin yapılması, üreticinin hasat öncesinde fiyat ve pazar konusunda öngörü sahibi olmasını sağlayacak mekanizmaların kurulması ve tarımsal desteklerin daha etkin hale getirilmesi gerektiğini kaydeden Dr. Şevkin, Çukurova’nın üretim gücünün korunmasının Türkiye’nin gıda güvenliği açısından da önemli olduğunu belirtti.

“Çukurova’nın toprağı da çiftçisi de korunmalıdır” diyen Dr. Şevkin, bölgenin ekonomik ve yapısal tarım sorunlarının bütün yönleriyle araştırılması, çiftçinin üretimde tutulması, verimli tarım arazilerinin korunması ve tarımsal üretim kapasitesinin artırılması amacıyla TBMM’de Meclis Araştırması açılması çağrısında bulundu.